Prawdomówność, brak obłudy i hipokryzji, czyli zgodność głoszonych słów z rzeczywistym postępowaniem, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych, będących sprawdzianem charakteru nauczyciela; szczerość wobec wychowanków, zainteresowanie ich sprawami i bliskość we wzajemnych oddziaływaniach; staranne i sumienne wypełnianie obowiązków wobec wychowanków; utrzymywanie dyscypliny i konsekwentne wymaganie od wychowanków spełniania obowiązków; umiejętność rozróżniania istotnych zdolności wychowanka, podtrzymywania jego dążności, pomagania mu w załamaniach i kryzysach, pokazywanie perspektyw życiowych. Niektórzy pisarze zajmujący się tymi zagadnieniami nazywali te cechy zdolnością do okazywania sympatii czy miłości swoim wychowankom. Umiejętności wychowawcze są raczej sztuką niż zwykłym stosowaniem wiedzy. Jak już podkreślałem, nie ma reguł i dyrektyw wychowawczych, które stosowane wobec uczniów zawsze będą dawały identyczne rezultaty, gdyż wyniki działalności wychowawczej zależą od indywidualności ucznia, jego warunków życiowych, jego uprzednio ukształtowanych postaw, przekonań itp. Wychowawca musi w pewnym zakresie posiadać wiedzę pedagogiczną i psychologiczną, najważniejsza jednak jest sztuka jej stosowania do różnych typów osobowości wychowanków i ich sytuacji życiowych.